Jak dobrać rozmiar roweru szosowego do wzrostu i sylwetki?

Wybór odpowiedniego rozmiaru roweru szosowego ma ogromny wpływ na komfort, efektywność pedałowania i pewność prowadzenia. Nawet bardzo dobry rower wyposażony w wysokiej klasy osprzęt nie zapewni właściwych wrażeń z jazdy, jeśli jego rama będzie zbyt duża lub zbyt mała. Co więcej, sam wzrost kolarza nie wystarcza do precyzyjnego dobrania rozmiaru. Znaczenie mają również proporcje sylwetki, długość nóg i tułowia, zasięg ramion, mobilność oraz styl jazdy.

Jak więc podejść do wyboru rozmiaru roweru szosowego i na które parametry zwrócić szczególną uwagę?

Wzrost to dopiero punkt wyjścia

Tabele producentów najczęściej przypisują konkretne rozmiary ram do określonych przedziałów wzrostu. Jest to wygodna wskazówka pozwalająca szybko ograniczyć liczbę rozważanych modeli, ale nie powinna być traktowana jako ostateczna odpowiedź.

Dwie osoby o wzroście 180 cm mogą mieć zupełnie inne proporcje ciała. Jedna może mieć stosunkowo długie nogi i krótki tułów, druga krótsze nogi, ale znacznie dłuższy tułów i ramiona. Te różnice wpływają na to, jak kolarz będzie układał się na konkretnym rowerze.

Dlatego informacja „rama dla osoby o wzroście 175–183 cm” powinna być traktowana jako pierwszy etap wyboru, a nie gwarancja idealnego dopasowania.

Dodatkowym utrudnieniem jest brak jednego uniwersalnego systemu oznaczania rozmiarów. Jeden producent może stosować oznaczenia 52, 54 czy 56, inny XS, S, M i L, a geometria dwóch rowerów oznaczonych teoretycznie tym samym rozmiarem może wyraźnie się różnić.

Długość nogi ma duże znaczenie

Jednym z podstawowych pomiarów pomocnych przy doborze ramy jest długość nogi po wewnętrznej stronie, określana często jako inseam.

Pomiar najlepiej wykonać boso, stojąc przy ścianie. Między nogami należy umieścić książkę lub podobny przedmiot i delikatnie docisnąć go w sposób przypominający nacisk siodełka. Następnie mierzy się odległość od podłogi do górnej krawędzi książki.

Dlaczego ten wymiar jest istotny?

Wpływa między innymi na zakres możliwego ustawienia wysokości siodełka oraz na to, jak dana osoba będzie pasowała do wysokości konkretnej ramy. Osoba z długimi nogami może potrzebować zupełnie innej konfiguracji niż kolarz tego samego wzrostu, ale o krótszych kończynach.

Nie oznacza to jednak, że długość nogi powinna być jedynym dodatkowym kryterium. Rower szosowy trzeba dopasować do całej sylwetki.

Tułów i ramiona decydują o zasięgu

Kolejnym ważnym elementem są proporcje górnej części ciała.

Osoba z długim tułowiem i długimi rękami zwykle może komfortowo przyjąć bardziej wyciągniętą pozycję. Kolarz o krótszym tułowiu może na tej samej ramie czuć, że kierownica znajduje się zdecydowanie za daleko.

Zbyt duży zasięg do kierownicy może prowadzić do nadmiernego rozciągnięcia sylwetki. W efekcie kolarz zaczyna kompensować pozycję, zmieniając ułożenie miednicy, barków czy łokci. Jazda może stać się męcząca szczególnie podczas dłuższych treningów.

Z kolei zbyt krótka pozycja może powodować wrażenie „ściśnięcia” na rowerze i ograniczać swobodę ruchu.

Dlatego dobierając ramę, warto patrzeć nie tylko na jej nominalny rozmiar, ale przede wszystkim na rzeczywistą geometrię.

Stack i reach – dwa bardzo ważne parametry

Współczesne tabele geometrii rowerów zawierają wiele wartości, ale przy porównywaniu rozmiarów szczególnie przydatne są stack i reach.

Reach opisuje w uproszczeniu poziomą długość ramy, czyli to, jak daleko do przodu znajduje się przednia część roweru względem suportu. Pomaga ocenić, jak mocno wyciągnięta będzie pozycja kolarza.

Stack określa natomiast wysokość przedniej części ramy względem suportu. Wyższy stack zazwyczaj ułatwia uzyskanie bardziej wyprostowanej pozycji, natomiast niższy sprzyja bardziej sportowemu, aerodynamicznemu ułożeniu.

Dzięki tym parametrom można znacznie dokładniej porównywać rowery różnych producentów.

Dwa modele w rozmiarze 54 nie muszą mieć takich samych wartości stack i reach. Jeden może być typowo wyścigowy, niski i długi, a drugi nastawiony na komfort podczas wielogodzinnej jazdy.

Geometria endurance a geometria sportowa

Rozmiaru nie można rozpatrywać bez uwzględnienia przeznaczenia roweru.

Rowery szosowe typu endurance projektowane są z myślą o większym komforcie na długich dystansach. Zazwyczaj pozwalają uzyskać nieco bardziej wyprostowaną pozycję i są chętnie wybierane przez osoby jeżdżące rekreacyjnie, uczestników długich maratonów oraz kolarzy, dla których komfort jest równie ważny jak prędkość.

Rowery wyścigowe i aero są zwykle bardziej agresywne pod względem geometrii. Ułatwiają przyjęcie niższej, aerodynamicznej pozycji, ale wymagają od użytkownika większej mobilności i przyzwyczajenia do sportowego ułożenia ciała.

Dlatego osoba jeżdżąca dotychczas na rowerze trekkingowym nie powinna automatycznie wybierać bardzo agresywnej geometrii tylko dlatego, że odpowiada jej przedział wzrostu w tabeli producenta.

Co zrobić, jeśli wypadasz pomiędzy dwoma rozmiarami?

To bardzo częsta sytuacja.

Przykładowo producent może rekomendować rozmiar 54 dla osób do około 180 cm, a 56 od około 178 cm. Kolarz mający 179 cm znajduje się więc w zakresie obu ram.

W takim przypadku trzeba przeanalizować proporcje ciała, dotychczasową pozycję oraz preferowany charakter jazdy.

Mniejsza rama daje zwykle większe możliwości uzyskania sportowej pozycji i może zapewniać bardziej dynamiczne odczucia podczas prowadzenia. Trzeba jednak sprawdzić, czy możliwe będzie prawidłowe ustawienie wysokości siodełka i zasięgu do kierownicy.

Większa rama może dawać bardziej przestronną pozycję, ale jeśli okaże się zbyt długa lub wysoka, zakres korekty będzie ograniczony.

Nie istnieje więc uniwersalna zasada mówiąca, że w przypadku wątpliwości zawsze należy wybrać mniejszy albo większy rozmiar. Decyzja powinna wynikać z konkretnej geometrii.

Czy zły rozmiar można skorygować mostkiem i siodełkiem?

W pewnym zakresie pozycję można dostosować.

Możliwa jest między innymi zmiana:

• długości mostka,
• jego kąta,
• liczby podkładek pod mostkiem,
• szerokości i kształtu kierownicy,
• wysokości siodełka,
• przesunięcia siodełka,
• długości sztycy,
• ustawienia bloków w butach.

Nie oznacza to jednak, że akcesoriami można naprawić każdą źle dobraną ramę.

Jeżeli rower jest zdecydowanie za duży, bardzo krótki mostek może wprawdzie przybliżyć kierownicę, ale jednocześnie zmieni charakter prowadzenia. Podobnie nadmierne przesuwanie siodełka nie powinno służyć do kompensowania niewłaściwej długości ramy, ponieważ jego pozycja powinna wynikać przede wszystkim z prawidłowego ustawienia kolarza względem korby i pedałów.

Najlepszym punktem wyjścia jest więc rama o prawidłowej geometrii, a dopiero później dokładne dopracowanie ustawień.

Sylwetka i mobilność również mają znaczenie

Dwóch kolarzy o identycznych wymiarach może preferować inną pozycję.

Osoba młoda, elastyczna i przyzwyczajona do treningu może komfortowo jeździć na niskiej, sportowej konfiguracji. Inny użytkownik o tych samych proporcjach może mieć ograniczoną mobilność bioder lub kręgosłupa i znacznie lepiej czuć się z kierownicą ustawioną wyżej.

Znaczenie ma również cel jazdy.

Inaczej można ustawić rower na krótkie, intensywne wyścigi, inaczej na wielogodzinne treningi, a jeszcze inaczej dla osoby rozpoczynającej przygodę z kolarstwem szosowym.

Prawidłowe dopasowanie nie polega więc na osiągnięciu najbardziej aerodynamicznej pozycji za wszelką cenę. Liczy się pozycja, którą kolarz jest w stanie utrzymać podczas rzeczywistej jazdy.

Jak rozpoznać, że rower może być źle dobrany?

Nie każdy dyskomfort oznacza od razu niewłaściwy rozmiar ramy. Czasami problemem jest wysokość siodełka, jego kąt, długość mostka albo niewłaściwie ustawione bloki.

Warto jednak zwrócić uwagę na powtarzające się problemy, takie jak:

• poczucie nadmiernego wyciągnięcia do kierownicy,
• trudność ze swobodnym trzymaniem dolnego chwytu,
• nadmierne obciążenie dłoni,
• brak możliwości prawidłowego ustawienia siodełka,
• wrażenie bardzo krótkiej lub ciasnej pozycji,
• konieczność stosowania skrajnych ustawień komponentów,
• problemy z kontrolowaniem roweru.

Jeżeli prawidłowej pozycji nie da się uzyskać w normalnym zakresie regulacji, przyczyną może być niewłaściwy rozmiar lub geometria ramy.

Tabela producenta czy profesjonalny dobór?

Tabela rozmiarów jest bardzo dobrym narzędziem do wstępnej selekcji. W wielu przypadkach pozwoli prawidłowo określić właściwy rozmiar, szczególnie gdy kolarz znajduje się w środku rekomendowanego przedziału.

Więcej uwagi warto poświęcić wyborowi wtedy, gdy:

• wzrost znajduje się na granicy dwóch rozmiarów,
• proporcje ciała odbiegają od przeciętnych,
• kupowany jest pierwszy rower szosowy,
• wybierany model ma bardzo sportową geometrię,
• użytkownik ma doświadczenie z problemami dotyczącymi pozycji,
• rower jest kupowany przez internet,
• wybierany jest kosztowny model, który ma służyć przez wiele sezonów.

W takich przypadkach pomoc osoby znającej geometrię różnych marek może uchronić przed kosztowną pomyłką.

W RowerSzosowy.pl można skorzystać z fachowej pomocy przy doborze odpowiedniego rozmiaru ramy oraz ustawieniu pozycji na rowerze. Ma to szczególne znaczenie przy wyborze modeli różnych producentów, ponieważ samo oznaczenie rozmiaru nie pozwala wiarygodnie porównać ich geometrii.

Dobry rozmiar to podstawa dobrego roweru

Przy zakupie szosy łatwo skoncentrować się na masie, karbonowej ramie, elektronicznej zmianie biegów, kołach czy wyglądzie. Tymczasem prawidłowy rozmiar powinien być jednym z pierwszych kryteriów wyboru.

Warto zacząć od wzrostu i tabeli producenta, następnie uwzględnić długość nogi, proporcje tułowia i ramion oraz wartości stack i reach. Kolejnym krokiem jest określenie stylu jazdy i pozycji, jaką użytkownik rzeczywiście jest w stanie komfortowo utrzymywać.

Dopiero do właściwie dobranej ramy należy dopasowywać wysokość siodełka, mostek, kierownicę i pozostałe elementy.

Rower szosowy może być inwestycją na wiele sezonów. Kilkanaście minut poświęconych na dokładną analizę geometrii przed zakupem może więc mieć znacznie większe znaczenie niż różnica jednej grupy osprzętu czy kilkuset gramów masy.